สาดคล้า ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่จะเป็นตำนานเพราะไร้คนสารต่อ

155

สาดคล้า ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่จะเป็นตำนานเพราะไร้คนสารต่อ  สาดคล้าภูมิปัญญาท้องถิ่นที่นำเอาทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์และคุ้มค่าที่สุด เป็นภูมิปัญญาของคนในชุมชนที่สืบต่อกันเรื่อยมา ปัจจุบันกำลังจะเป็นนานเพราะไร้คนสารต่อ

วันที่ 5 พฤษภาคม 2561 นางจำเรียง  คล้ายเถาว์ ผู้ทรงภูมิปัญญา อายุ 67 ปี อยู่บ้านเลขที่ 140/1  ม.6 ต.โคกสะบ้า อ.นาโยง จ.ตรัง  เล่าให้ฟังอย่างภาคภูมิใจว่า ตนเองทำสาดคล้า หรือสานเสื่อคล้า มาตั้งแต่อายุ 17 ปี  เรียนรู้จากการทำเสื่อพ่อ-แม่ ด้วยสภาพแวดล้อมในหมู่บ้านเป็นหนองน้ำ เป็นที่นา ทำให้มีต้นคล้า จำนวนมาก

ต้นคล้า เป็นไม้ล้มลุก ลักษณะเป็นกอ ลำต้นตั้งตรง มีเหง้าหรือหัวอยู่ใต้ดิน ลำต้นกลมเป็นสีเขียวเข้มออกเป็นข้อ ๆ และมีข้อปล้องยาว สูงประมาณ 1-2 เมตร ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อปลูกในที่เป็นน้ำหรือเป็นโคลนตามริมคลองริมสระหรือตามป่าพรุ

ซึ่งปัจจุบันคนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านที่สานเสื่อคล้าได้ล้มหายตายจากกันไปหมดแล้ว ในหมู่บ้านก็มีเพียงตนเองที่สานเสื่อคล้าอยู่ และยังคงสานเสื่อคล้าต่อไปเรื่อยๆเพราะเสื่อคล้ายังเป็นที่ต้องการของตลาด เสื่อคล้ายังมีความผูกพันกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นอยู่อีกมาก เช่น การจะรำมโนราห์จำเป็นต้องใช้เสื่อคล้ามาปูในโรงมโนราห์ การบูชาบรรพบุรุษ หรือการตั้งตายายของคนปักษ์ใต้ ก็ต้องใช้เสื่อคล้ามาปูเช่นกัน ที่สำคับเสื่อคล้ามีคุณสมบัติที่เก็บความเย็นไว้ได้ดี ผู้คนจึงนิยมนำเสื่อคล้ามาปูนอนกัน และบ้างก็เชื่อว่าการที่ได้นอนเสื่อคล้าจะทำให้บรรเทาอาการเจ็บป่วยได้

การสานเสื่อคล้าก็ไม่ยุ่งยากหรือลงทุนอะไรมากมายนอกจากความชำนาญที่สั่งสมมาและความตั้งใจ ขอเริ่มแนะนำการสานเสื่อคล้าเริ่มต้นจาการไปเลือกตัดต้นคล้ามาจากในป่าพรุ เลือกต้นที่แกพอสมควรดูได้จากสีของต้นมีลักษณะเข้ม จากนั้นนำมาผ่าเป็น 4 ซี่  ลอกเอาใสสีขาวออกให้หมด ด้วยมีดตอก หรือมีดพร้าก็ได้ จากนั้นนำไปตากแดด 2-3 แดดต่อไปก็เริ่มนำสาสานเป็นผืนเสื่อโดยลายที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในการสานเสื่อคล้าคือลายสอง ทั้งนี้ความยาว ความกว้างของเสื่อขึ้นอยู่กับความยาวของต้นคล้า

ราคาขายจะขึ้นอยู่กับขนาดของเสื่อแต่ละผืน ปัจจุบันนางจำเรียง  คล้ายเถาว์ จะขายราคา 400-800 บาท  แต่กว่าจะได้เสื่อคล้าหนึ่งผืนใช้เวลา 3-5 วัน กันเลยที่เดียว

แต่ก็น่าเสียดายที่ตอนนี้ไม่มีหน่วยงานไหนเข้าไปส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ หรือให้การสนับสนุนการสานเสื่อคล้าเลย ต่อไปคงกลายเป็นตำนานเพราะไร้คนสารต่อ สนใจสนับสนุน สั่งซื้อเสื่อคล้าจากภูมิปัญญาท้องถิ่นติดต่อได้ที่ หมายเลขโทรศัพท์  088 753 7362